مجموعه مقالات همایش منطقه ای عقلانیت ، معنویت وپرهیز از عوام زدگی
فرهنگی.
علی اصغرنراقی
غریزه ، عقل ، دین ، فطرت
انسان مانند سایر جانداران دارای غرایزی است که اورا به حرکت وتکاپو وامید
دارد زندگی حیوانات به طور کلی براساس غریزه است وآنها درانجام فعالیت های
خود اراده واختیاری ندارند و کارهای غریزی را که هدایت تکوینی است بدون چون
وچرا انجام می دهند. آدمی از لحاظ جسمانی ومادی وغرایز ناتوانتر از حیوانات
است وبه تنهایی قادر به ادامه زندگی نیست وباید به طور اجتماعی زندگی کند.
برای جبران این ضعف وناتوانی خداوند به او نیروئی به نام عقل داده که به
وسیله آن توانسته است بر مشکلات چیره شود وقوای طبیعت را غرایز است
دانشمندان اسلامی درخصوص ارزش والای عقل معتقدند که عقل طرح های جزئی
دررابطه با مشکلات بسیار جزئی میدهد وراه حلی برای آنها پیدا میکند ولی هیچ
گاه نمیتواند طرح های کلی برای سعادت نهایی ارائه دهد .زیرا گذشته از اینکه
معلومان انسان دربرابر مجهولات او مانند قطره ای درمقابل اقیانوس بیکران
است هوی وهوس وحباب هائی مانند خود پرستی وغضب وآداب وعادت اجتماعی وعوامل
دیگر آن را ازواقع بینی ودرک حقایق محروم می گرداند. پس عقل نیاز به
راهنمائی دارد که برای ادامه چگونه زیستن وزندگی سعادتمندانه را به او
ارائه دهد.
به همین جهت آفریننده جهان هستی برای راهنمایی عقول آفریدگان خود پیامبرانی
را فرستاده است تا راه سعادت را به انسان نشان دهند وعقل ووحی در طول
یکدیگر قرار گیرند.
